Nieuws


Voorkeur - dinsdag 17 november 2015

Ik had altijd vagelijk het idee dat Alexander Deineka (Koersk 1899 - 1969 Moskou) een voorkeur had voor jongens.
Dat kwam door dit soort werken:
 
 
Afbeelding invoegen
Toekomstige piloten, 1937
 
Afbeelding invoegen
 
Na de slag, 1944
 
 
Afbeelding invoegen
 
 
Een fijne ochtend, 1959
 
Maar onlangs zag ik dat MacDougall, het in Russische kunst gespecialiseerde veilinghuis, onderstaande 'Achter het gordijn' (1933) begin oktober heeft verkocht voor ongeveer 3 miljoen euro. Achter het gordijn zit géén jongen.
En hij schilderde wel meer naakte meisjes, bij nader inzien.
 
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
 
 
Badende meisjes, 1933
 
Afbeelding invoegen
 
 
 Rennende meisjes, 1941
 
 
Hij hield gewoon van iedereen.

In de Sovjet-Unie kon je geen naakt om het naakt schilderen, maar functionele naaktheid kon wel. Deineka's helden hebben net gevochten, gesport of gewoon heel hard gewerkt voor de sovjetstaat en kunnen, eenmaal weer gekleed, alles, de vrouwen voorop: kinderen baren, de oogst binnenhalen, op een fabriek werken, vliegen en parachutespringen, raketten bouwen of hijskranen besturen - maar dat laatste wist ik al sinds ik in een van de eerste lessen uit Русский язык для всех (Russisch voor iedereen) in 1982 leerde dat Nina Petrovna niet alleen kraandrijfster wilde worden, maar het ook daarwerkelijk werd.  Dat kon alleen in de Sovjet-Unie.
 
Dat meisje achter het gordijn geeft echter niet de indruk net van de hijskraan gestapt te zijn. Ze is in Sovjettijden dan ook nooit in het openbaar te zien geweest; Deineka schonk het doek aan een bevriend kunstenaar. 
 

Afbeelding invoegen
 
En kijk, hier staat Deineka zelf, in 1948. Hij is niet zo heldhaftig als de andere personages op zijn schilderijen (let op de sokken), en ook niet zo naakt, maar hij mag er best wezen. Hij is dan wel kunstenaar, maar voor iemand die niets meer doet dan een kwast vasthouden is hij toch behoorlijk gespierd. Voor wie zou hij het geschilderd hebben?
 
Deineka was zeer discreet over zijn privéleven, las ik op russiapedia; er werden wel eens vragen gesteld over de relaties die hij al dan niet zou onderhouden met zijn modellen, maar hij liet er niets over los. Er bestond een - ook discrete - mevrouw Deineka, die hij nog wel eens portretteerde, en vervolgens was er een veel jongere en nog discretere tweede mevrouw Deineka, die volgens bovengenoemde bron nooit wilde poseren voor haar echtgenoot.
 
Deineka hoorde bij de socialistisch realistische elite, dat blijkt ook uit het feit dat hij meerdere reizen naar onder andere Frankrijk, ItaliŰ en de Verenigde Staten kon maken (voor alle duidelijkheid: zoiets was onmogelijk voor kunstenaars die niet bij de leiding in de smaak vielen). Hij won diverse staatsprijzen en kreeg belangrijke opdrachten, waaronder het ontwerpen van de moza´eken voor metrostation Majakovskaja (mijn persoonlijke favoriet) en later ook de stations Paveletskaja en Novokoeznetskaja, en bijvoorbeeld de foyer van de Moskouse Staatsuniversiteit.
 
Alleen al vanwege metro Majakovskaja kan ik Deineka niet teveel bespotten. En ook niet omdat hij, op een enkele socialistisch-realistische eenheidsworstuitschieter na, altijd een eigen, herkenbare stijl heeft behouden, en dat kun je lang niet van al zijn SR-collega's zeggen.
 
 
Afbeelding invoegen
 
 
 
 
 
 
 
 
Ontspannen, 1928
 
Afbeelding invoegen
Aan het water, 1935
 
Afbeelding invoegen
 
 
 
 
 Ontdekkers van de ruimte, 1961
 
 
Voor wie meer werken wil zien, kijk eens hier en let niet op het Engels op de site. Het gaat tenslotte om de plaatjes.

Reacties:

Er zijn nog geen reacties op dit bericht geplaatst.


Reageren:


Terug naar de vorige pagina >